Review by K.D. in Goodreads

Kalipunan ng mga tula na sinulat ni Nestor de Guzman na nagtapos ng English studies (Imaginative Writing) sa University of the Philippines Diliman. Siya ay isa sa Katorse, isang grupo ng mga baguhang manunulat na kumuha ng Ricky Lee's scriptwriting workshop for film and television. Ito ang kanyang unang aklat.

Na tapat. At totoo. Walang pretensyon. Walang pailalim na motibo. Walang propaganda para isulong na tanggapin sila. Kundi'y magpahayag lang ng kanyang saloobin sa pamamagitan ng makataong sining.


Unang aklat na binasa ko na tungkol sa mga Pilipinong bading. Mabuti na lang at nasa porma ng tula sa halip na prosa. Madaling basahin at eksakto ang emosyon. Para yong
Out of Dust ni Karen Hasse. Kung ginawang nobela o maiikling kuwento ang mga ito, malamang matagal kong matatapos at 'di magugustuhan. O sa una't una pa'y, hindi ko binili.

Bubuksan ng mga tulang ito ang iyong mga mata tungkol sa buhay ng mga bakla. Hindi ko pa napanood ang pelikulang Serbis ni Mendoza nguni't sa mga previews at reviews parang kuwento 'yon ng mga lalaki at bakla na naglalaro (De Guzman's word) sa mga sinehan sa Cubao: ACT, New Frontier, Alta, atpb. Sarado nang lahat ang mga sinehang 'yan at may isang tula sa aklat na ito na nagbabalik-tanaw sa mga ala-ala ni De Guzman sa mga araw na naroroon siya at naghahanap ng panandaliang ligaya.

Sari-saring bakla, edad, hitsura at estado sa buhay. Sari-saring mukha. Mga Bayarang lalaki na maaaring bakla rin. Sari-saring mga relasyon. Na sa dulo'y nauuwi rin sa wala. Sa pag-iisa. Sa malungkot na pag-iisa.


Di ko binilang kung ilan ang mga tula. Wala ring hayagang kabastusan. Mabuti naman. Kundi'y ang mga tula'y hayag, malaya at diretsahan pagpapahayag ng isipan.


Nguni't mas nagustuhan ko ang mga halaw: yong mga base sa mga tulang sinulat sa inggles at maaaring isinalin ni De Guzman sa Tagalog o binalangkas para maging mas maganda. Para magkaroon ka ng ideya:


Isa lang
Halaw kay Jonathan Williams


Tanging hiling mo ay

isang lalaki, isang lalaki lang
na titingin sa 'yo
nang tapat,
kakamot sa likod mo,
makakasiping at
makakayakap magdamag

Isang lalaki,

isang lalaki lang.

Sa hiling mo,

pahinog
ka
sa buwan.


Ang tulang ito may kahalintulad sa If You Forget Me ni Pablo Neruda dahil sa lungkot at sa imahen ng buwan. Simple at pili ang mga salita ni De Guzman nguni't nakakalikha ang mga ito at nagiiwan ng mga imahen sa isip. Nagpapatunay ng kanyang talento bilang manunulat.

Kagaya ng
Brokeback Mountain, alisin mo lang ang pagiging bakla ng mga tauhan. Kung ang pelikulang 'yon ay isang simpleng kuwento lang ng nasayang na pag-ibig, ang aklat na ito ni De Guzman ay simpleng pagpapahayag lang ng emosyon ng isang tao na naghahanap ng tunay na ligayang kay-ilap sa buhay.

READ IN GOODREADS